Automatyka

(11 867 wyników)
Sortowanie
Nie znalazłeś tego, czego szukałeś? Pomożemy Ci!

Automatyka

Automatyka to dziedzina, bez której nie byłby możliwy rozwój technologiczny ostatnich kilku dekad. Jej narodzin doszukiwać można się w dalekiej przeszłości, ponieważ człowiek zawsze przejawiał tendencję do ułatwienia sobie monotonnych i nieciekawych czynności, jednak za początek automatyki klasycznej przyjmuje się powszechnie czasy przedwojenne (mniej więcej od roku 1935). Współczesną automatykę wiąże się z rozwojem komputerów.

Automatyka – dziedzina wszechobecna w gospodarkach całego świata

Poza informatyką oraz komunikacją komórkową, trudno wymienić dziedzinę inną niż automatyka, która obejmowałaby tyle różnorodnych obszarów zastosowań i dotyczyłaby codziennych czynności wykonywanych przez miliony ludzi zarówno podczas pracy, jak i poza nią. Automatyka jest wszechobecna, a jeszcze większy i szybszy jej rozwój to niemal pewnik.

Automatyka – obszary zastosowań

Rozwiązania z dziedziny automatyki wpłynęły na rozwój każdej gałęzi gospodarki. Z czasem wykrystalizowały się określone obszary, w których pewne rozwiązania stały się bardzo istotne i rozwijane, podczas gdy inne nie mają aż tak dużego znaczenia. Obecnie z uwagi na obszar zastosowań najczęściej wyróżnia się:

  • automatykę przemysłową,

  • automatykę budynkową,

  • automatykę w biotechnologii, medycynie i rolnictwie,

  • automatykę w dziedzinie transportu, np. w kolejnictwie i lotnictwie,

  • automatykę systemów wojskowych, np. zdalne sterowanie, naprowadzanie pocisków.

Automatyka przemysłowa – urządzenia kontrolno-pomiarowe, sterujące oraz wykonawcze

Automatyzacja procesów technologicznych oznacza produkcję przy ograniczonym udziale człowieka, która jest możliwa w dużym stopniu dzięki rozwojowi automatyki oraz zastosowaniu systemów i urządzeń usprawniających lub wręcz realizujących zadania związane z produkcją. Wśród najczęściej spotykanych w przemyśle urządzeń automatycznych wyróżnić należy:

  • maszyny i urządzenia montażowe, systemy i urządzenia przeznaczone do transportu bliskiego, prasy, roboty itp.,

  • urządzenia kontrolno – pomiarowe (czujniki, mierniki, przetworniki, rejestratory, wskaźniki, systemy wizyjne),

  • urządzenia sterujące (komputery przemysłowe, sterowniki PLC, regulatory),

  • urządzenia wykonawcze (silniki, napędy, pompy, przepustnice),

  • oprogramowanie sterowników oraz oprogramowanie przeznaczone do kontroli i wizualizacji procesów produkcyjnych,

  • systemy łączności przewodowej i bezprzewodowej.

Automatyka przemysłowa obejmuje rozmaite gałęzie wytwarzania znajdując zastosowanie w metalurgii (huty), przemyśle wydobywczym (kopalnie, platformy wiertnicze), chemii oraz petrochemii (rafinerie). Ma duży udział w liniach produkcyjnych, gdzie stanowi obszar mocno powiązany z robotyką, mechatroniką, a także logistyką. Urządzenia i systemy automatyki stosuje się również szeroko w tzw. sieciach użyteczności publicznej, czyli związanych z dystrybucją i uzdatnianiem wody oraz oczyszczaniem ścieków, sieciami gazowniczymi, elektroenergetycznymi oraz telekomunikacyjnymi.

Automatyka budynkowa

Ostatnie dwie dekady to szybki rozwój w dziedzinie automatyki budynkowej. Mimo że początki BMS sięgają lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku, kiedy to amerykańscy przemysłowcy postanowili zautomatyzować produkcję roślin uprawnych, to jednak dopiero znaczne obniżenie kosztów produkcji sprzętu elektronicznego, jego powszechność oraz miniaturyzacja sprawiły, że automatyka budynkowa jest dziś stosowana powszechnie.

Zoptymalizowana uprawa roślin ewoluowała z czasem w rozwiązania biurowe (automatyczna regulacja oświetlenia, klimatyzacji i ogrzewania), żeby w latach 80 i 90 wkroczyć do domów i mieszkań. Początkowo pomysł zastosowania automatyki w warunkach domowych podyktowany był zapewnieniem użytkownikom mieszkań szeroko rozumianego bezpieczeństwa. Tworzono wtedy i wdrażano nowoczesne systemy oparte na sterowaniu cyfrowym. Najbardziej technicznie optymalne oraz ekonomiczne okazały się technologie wykorzystujące topologię magistrali. W ten sposób powstał popularny wówczas EIB (European Installation Bus). Domowa automatyka końca lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku i początku nowego tysiąclecia to już znane dziś powszechnie i stosowane również obecnie udogodnienia takie jak sterowanie pracą rolet i bram czy sprzętem RTV oraz AGD. Rozwinęły się również systemy antywłamaniowe, przeciwpożarowe, ochrony przed zalaniem itp.

Dzisiejsza automatyka budynkowa obejmuje właściwie obligatoryjnie już takie elementy jak:

  • sterowanie roletami zewnętrznymi – automatykę rolet integruje się najczęściej z systemem alarmowym, umożliwiając jednocześnie tworzenie dowolnych konfiguracji (również zdalnie, za pośrednictwem smartfona),

  • automatyczne otwieranie i zamykanie bram – również często zintegrowane z systemem alarmowym,

  • sterowanie oświetleniem zewnętrznym – realizowane automatycznie przy udziale czujników ruchu, umożliwiające tworzenie iluminacji świetlnych używane m. in. do symulacji obecności domowników podczas ich absencji,

  • alarmy oraz systemy detekcji – systemy ostrzegawcze oraz wykrywające sygnalizują zdarzenia niepożądane (włamania, nieszczelność instalacji gazowej, zagrażający życiu poziom czadu w mieszkaniu etc.).

Dziś nikogo już nie zaskakują tego rodzaju usprawnienia, stanowiąc standard inteligentnego budynku. Od kilku lat automatyzacja zmierza w kierunku ekonomicznego zarządzania gospodarowaniem zasobami energii elektrycznej i cieplnej, a także daleko idących udogodnień – coraz bardziej popularne są funkcje zdalnego pojenia pozostawionego w domu podczas wakacji właścicieli chomika czy dozowanie karmy kotu.

Systemy i urządzenia automatyki

Ogólny podział aparatury używanej w automatyce na urządzenia sterujące, kontrolne oraz wykonawcze nie oddaje w pełni ich różnorodności. Automatyka łączy inżynierię elektryczną, informatykę, telekomunikację i elektronikę, mechatronikę a nawet bionikę, dlatego stosowane są w niej zarówno urządzenia elektryczne i elektromechaniczne, elektroniczne, mechaniczne (w tym pneumatyczne oraz hydrauliczne), a także systemy informatyczne oparte na określonych protokołach komunikacyjnych i sieciach.